Therapietrouw bij medisch afvallen

In het kort

• Therapietrouw betekent dat je je medicatie gebruikt zoals afgesproken, en daarmee doorgaat tot het einde van je traject.
• Het resultaat van afslankmedicatie bouwt zich geleidelijk op. Wie halverwege stopt, mist een groot deel van het effect.
• Na het stoppen komt het verloren gewicht vaak weer terug.
• Veel mensen stoppen in de eerste maanden, vaak door bijwerkingen of kosten.
• Twijfel je? Bespreek het met je arts of coach voordat je stopt.

Je bent begonnen aan een traject met afslankmedicatie, bijvoorbeeld Wegovy of Mounjaro. De eerste weken zijn vaak even wennen, en het resultaat komt niet in één keer. Juist dan is het belangrijk om door te zetten. Medicatie werkt namelijk alleen als je hem trouw gebruikt, en het gewenste resultaat bereik je pas als je je traject ook echt afmaakt. In deze blog lees je waarom dat zo is en wat je helpt om vol te houden.

Wat is therapietrouw?

Therapietrouw betekent dat je je medicatie gebruikt zoals je met je arts hebt afgesproken. Het Geneesmiddelenbulletin, een onafhankelijk tijdschrift voor artsen en apothekers, onderscheidt daarin twee kanten:

• De medicatie goed gebruiken: op het juiste moment en in de afgesproken dosis.
• Volhouden: de behandeling niet voortijdig beëindigen, maar doorgaan zolang dat is afgesproken.

Beide zijn belangrijk. Je kunt je injectie elke week netjes zetten, maar als je na twee maanden stopt, bereik je niet het resultaat waarvoor je begonnen bent.

Waarom is volhouden zo belangrijk?

Afslankmedicatie werkt stap voor stap. De dosis wordt in de eerste maanden geleidelijk opgebouwd, zodat je lichaam kan wennen. Het meeste gewichtsverlies zie je daarom pas na een aantal maanden. Wie in die opbouwfase stopt, stopt dus vaak net voordat de medicatie haar volle werking bereikt.

Daarnaast werkt de medicatie zolang je hem gebruikt. Stop je te vroeg of zonder plan, dan komen de eetlust en vaak ook het gewicht terug. In een grote studie kwamen mensen die stopten met semaglutide binnen een jaar gemiddeld twee derde van het verloren gewicht weer aan. Bij tirzepatide kwamen mensen die stopten in een jaar gemiddeld 14% aan, terwijl de groep die doorging nog verder afviel.

Hoe vaak stoppen mensen voortijdig?

Vaker dan je denkt. In een groot Amerikaans onderzoek onder ruim 200.000 gebruikers hield na een jaar maar ongeveer 3 op de 10 mensen de behandeling consequent vol. Ruim 4 op de 10 stopten al direct of in de eerste maanden. Uit een ander onderzoek bleek dat meer dan de helft van de mensen die stopten dat binnen zes maanden deed.

Bewust en onbewust stoppen

Het Geneesmiddelenbulletin maakt onderscheid tussen twee soorten therapieontrouw.

Onbewust (niet-intentioneel): je wílt de medicatie wel gebruiken, maar iets zit in de weg. Denk aan een vergeten injectie, onduidelijkheid over hoe je de medicatie gebruikt, of kosten die hoger uitvallen dan verwacht.

Bewust (intentioneel): je kiest er zelf voor om te stoppen of de medicatie anders te gebruiken. Bijvoorbeeld omdat je last hebt van bijwerkingen, je zorgen maakt over de lange termijn, of vindt dat het resultaat tegenvalt. Het idee dat je je doel al bereikt hebt, is hier ook een voorbeeld van.

Het goede nieuws: voor beide is vaak een oplossing, als je het op tijd bespreekt.

Zo houd je het vol

• Weet wat je kunt verwachten. Bijwerkingen zoals misselijkheid komen vooral voor in de eerste weken en tijdens de dosisopbouw, en nemen daarna meestal af.
• Maak er een vast moment van. Koppel je wekelijkse injectie aan een vaste dag en een vast moment, of zet een herinnering in je telefoon.
• Bespreek klachten, stop niet zomaar. Heb je last van bijwerkingen of twijfel je? Neem contact op met je arts. Soms is een kleine aanpassing genoeg om weer verder te kunnen.
• Breng de kosten vooraf in kaart. Zo weet je waar je aan toe bent en voorkom je dat je halverwege moet stoppen.
• Zoek begeleiding. Persoonlijke begeleiding en een aanpak die bij je dagelijks leven past, helpen volgens het Geneesmiddelenbulletin om therapietrouw vol te houden. Voeding en beweging horen daar ook bij. Lees meer over afvallen met eiwitten en spiermassa bij GLP-1-medicatie.

Je traject afronden: stoppen doe je samen

Een traject afmaken betekent niet dat je op een dag gewoon stopt met je medicatie. Heb je je doel bereikt, dan bespreek je samen met je arts wat de volgende stap is. Dat kan doorgaan zijn, een aangepaste dosis of een zorgvuldig afbouwplan, gecombineerd met de gewoontes die je tijdens je traject hebt opgebouwd. Zo geef je jezelf de beste kans om je resultaat vast te houden.