Afvallen is een proces van vallen en opstaan. Misschien ben je net begonnen of overweeg je binnenkort te starten. Maar wat als het tijdelijk wat minder goed gaat? Of als je merkt dat je terugvalt in oude patronen? In dit artikel lees je waarom afvallen niet altijd lukt, wat een terugval precies inhoudt, hoe je een terugval kunt herkennen en voorkomen, wat een terugvalpreventieplan is en hoe goede nazorg en begeleiding je daarbij kunnen ondersteunen.
Waarom lukt afvallen niet altijd?
Een terugval betekent dat je terugvalt in oude, ongezonde gewoontes van vóór je afvaltraject. Dit kan geleidelijk gaan of ineens gebeuren. Signalen van een terugval zijn bijvoorbeeld meer snacken, maaltijden overslaan, minder bewegen of het verliezen van motivatie. Ook sociale situaties, stress of bepaalde emoties kunnen een terugval veroorzaken.
Omgevingsinvloeden bij een terugval
De omgeving speelt vaak een grote rol. Denk aan etentjes, verjaardagen of feestjes waar je wordt aangemoedigd om 'gezellig mee te doen'. Ook opmerkingen als "doe niet zo moeilijk" kunnen onbewust druk opleggen. Door je omgeving te informeren en grenzen aan te geven, voorkom je dat je onbedoeld afwijkt van je gezonde patroon.
Mentale stress
Stress, verdriet of vermoeidheid zorgen ervoor dat eten een troostmiddel kan zijn. Je grijpt sneller naar suikers of vetrijk eten. Een terugval ontstaat vaak in kwetsbare momenten. Herken de signalen van stress en maak een plan. Zo kun je opzoek naar andere vormen van ontspanning in plaats van eten of drinken.
Biologische factoren
Het is een bekend fenomeen: vetcellen hebben een geheugen waardoor je lichaam wil terugkeren naar het oude gewicht. Je lichaam werkt dus soms tegen. Dit vergroot je hongergevoel. Ook genetische aanleg speelt een rol: sommige mensen hebben van nature meer moeite om een vast gewicht te behouden. Bespreek dit gerust met je huisarts of arts Medisch Afvallen van The Body Clinic.
Wat is een terugvalpreventieplan?
Een terugvalpreventieplan is een persoonlijk plan dat helpt om valkuilen te herkennen, moeilijke situaties voor te bereiden en daardoor terugval te voorkomen. Je maakt het op een moment dat het goed gaat, zodat je voorbereid bent als het even tegenzit. Denk aan het bijhouden van een voedings- en gevoelsdagboek en het in kaart brengen van je (oude) valkuilen. The Body Clinic helpt je hier stap voor stap bij.
Hoe voorkom je terugval tijdens het afvallen?
Nieuw ritme creëren om af te vallen
Structuur helpt. Kies voor vaste eetmomenten en producten die verzadigen, zoals eiwitrijke en vezelrijke voeding. Denk aan havermout, volkorenproducten of yoghurt met granen. Maak kleine, haalbare doelen en evalueer wekelijks wat werkt.
Blijf bewegen - ook zonder strak schema
Beweging hoeft niet meteen een uur intensief te zijn. Iedere vorm van bewegen telt. Maak kleine beweegmomenten onderdeel van je dag en week. Kies iets wat haalbaar is. Het gaat om volhouden, niet om perfectie.
Weersta verleidingen en emotie-eten tijdens het afvallen
Sociale situaties kunnen lastig zijn. Eet vooraf je normale maaltijden, kies kleinere porties en communiceer met je omgeving. Bij stress of verveling: zoek alternatieven voor ontspanning zoals een bad, bellen met een vriend(in) of een wandeling. En gaat het mis? Wees mild. Eén misstap is geen mislukking.
Houd jezelf gemotiveerd tijdens het afvallen
Blijf jezelf motiveren door haalbare doelen te stellen. Denk terug aan het moment waarop je besloot te starten met afvallen, en waarom dat voor jou belangrijk was. Schrijf dit op en houd het bij de hand voor momenten waarop je motivatie even wegzakt. Zoek daarnaast actief steun: een coach, een buddy of iemand uit je omgeving die je begrijpt en aanmoedigt, kan een groot verschil maken.
Wat is de 80/20 regel bij het afvallen?
De 80/20 regel houdt in dat je 80% van de tijd gezond leeft en 20% iets losser mag zijn. De praktijk kan voor iedereen anders zijn. Bij The Body Clinic kijken we naar maatwerk en stabiliteit in gewoontes.
Nazorg en begeleiding tijdens een afvaltraject
Afvallen is slechts het begin. Gewicht behouden is minstens zo belangrijk. Daarom biedt The Body Clinic uitgebreide nazorg. Denk aan maandelijkse evaluaties, het geleidelijk afbouwen van medicatie of doorgaan met een onderhoudsdosis van de medicatie. Lees meer op de pagina over Medisch Afvallen of lees andere blogs over afvallen en leefstijl.
Hulp nodig met afvallen? Kies voor deskundige begeleiding
Bij The Body Clinic werken gespecialiseerde artsen in vestigingen door heel Nederland. Wij zijn aangesloten bij de NVCG, wonnen de award voor Beste Kliniek in 2025 en bieden altijd een vrijblijvend eerste consult. Wil je begeleiding op maat? Boek een vrijblijvend consult en ontdek wat wij voor jou kunnen betekenen.
Caroline is coach medisch afvallen bij The Body Clinic. Ze heeft een grote passie voor voeding en rondde in 2014 haar opleiding tot diëtist af. Sindsdien werkte ze veel met mensen met eetstoornissen, complexe relaties met voeding en cliënten die begeleiding nodig hadden na een maagverkleiningsoperatie. Door deze brede ervaring weet Caroline dat gewicht veel meer omvat dan alleen “wat je eet”: ook hormonen, gedrag, emotie en leefstijl spelen een grote rol in gezondheid en welzijn. Daarnaast is Caroline al jaren diëtist en persoonlijk coach voor het RTL-programma Obese, waar ze cliënten begeleidt naar een gezondere leefstijl. De afgelopen vijf jaar richtte ze zich vooral op mensen die afvallen met behulp van medicatie in combinatie met leefstijlverandering. Juist die leefstijlverandering vindt zij essentieel voor langdurig gewichtsbehoud. “Mijn aanpak draait niet om regels of verboden lijstjes. Ik geloof dat jij al veel kennis in huis hebt. Mijn rol is om samen te onderzoeken welke veranderingen voor jou haalbaar, passend en prettig zijn. Gezonde keuzes moeten aansluiten op je leven, anders houd je ze niet vol. Voor mij gaat het dan ook niet alleen om cijfers op de weegschaal, maar om jouw totale welzijn: hoe je je voelt, wat je energie geeft en welke gewoonten écht bij jou passen. Dáár ontstaan veranderingen die blijven – zonder dat het als een strijd voelt.” Buiten haar werk woont Caroline met haar gezin in Amsterdam, waar ze geniet van het stadsleven en graag tijd doorbrengt met haar geliefden. Daarnaast runt ze haar eigen praktijk, waarin ze haar passie voor voeding, gedrag en welzijn verder verdiept.
